Мойнымызда хақылар көп. Ең үлкен хақы Ұлы Раббымыздың, бізден ешқандай талап болмаса да бізді жаратты әрі өмір сүргізіп жатыр. Дүниеге келген кезімізде соқыр едік, көру нығметін бізге ол берді. Керең едік, есту қабілетін берді. Күшсіз едік, бізге күш-қуат нәсіп етті. Аш едік, бізді тойдырды, әрі азығымызды біз әлі дүниеге келмей тұрып анамыздың омырауында (әлемде ешбір балалар асында кездеспейтіндей дәруменді, құнарлы азықты) дайындады.

Тек жаратумен ғана шектелмей бізді өмір сүргізіп жатыр. Біздің бір нан жей алуымыз үшін жерде, аспанда не бар болса, күн, ай, бұлттар, жел, топырақ және басқа нығметтердің бәрін дайындап қойды. Ауаны тыныс алу арқылы әр минутта өмірімізді құтқаруда.

Жер жүзінен ауаны алып тастаса, кем дегенде он минут ауасыз қалсақ, ешбір жанды қалмайды. Қанша шүкір етсек те хақысын өтей алмаймыз...

Сұрақ: Адамның ризығы тағдырға ежелден жазылғандықтан, адамға тек әмір етілген себептерге жүгіну ғана қала ма?

Жауап: Хатим Әсам хазрет ұстазы Шақиқ Бәлхи хазреттің бір сұрағына орай мынадай сөз қозғайды:

«Адамдарға қарадым, бәрі ішіп-жеу, ақша табу үшін барын салып тырысып жүр. Сондықтан да харам және күмәнді нәрселерді де алып, қорлауға, кемсітуге шыдап жүр. Бір аяти кариманың мына мағынасын ойладым: «Аллаһу та'ала тарапынан ризығы жіберілмейтін жер бетінде бірде-бір жанды жоқ». Құран кәрімнің әлбетте дұрыс екенін және сол жандылардың бірі мен екенімді білдім. Ризығымды жіберетініне сөз бергеніне, әлбетте жіберетініне сеніп, Оның әмір еткеніндей еңбектендім.

Әр адамның біреуге немесе бір нәрсеге сеніп жүгінгенін көрдім. Кей адамдар алтындарына, мал-мүлкіне, кей адамдар кәсібі мен табысына, кей адамдар мансап пен абыройына, ал кейбірлері өзі секілді адамға сенеді...